Leczenie kanałowe to jeden z najbardziej zaawansowanych zabiegów stomatologicznych, który pozwala uratować zęby zagrożone ekstrakcją. Niestety, w części przypadków pierwotny zabieg okazuje się niewystarczający – dochodzi do nawrotu infekcji lub stanu zapalnego. Wtedy konieczne jest reendo, czyli powtórne leczenie kanałowe. Na czym polega, jak długo trwa i czego można się po nim spodziewać?
Reendo to ponowne leczenie kanałów w zębie, w którym mimo przeprowadzonego wcześniej leczenia endodontycznego doszło do nawrotu zmian chorobowych. Może to oznaczać utrzymujący się stan zapalny, obecność infekcji lub rozwój nowych powikłań w obrębie korzenia i otaczających tkanek.
Zabieg obejmuje otwarcie komory zęba, usunięcie starego materiału wypełniającego, a następnie dokładne oczyszczenie i ponowne wypełnienie kanałów. W wielu przypadkach ponowne leczenie kanałowe pozwala uratować ząb, który w przeciwnym razie musiałby zostać usunięty.
Decyzję o wykonaniu reendo podejmuje się w sytuacjach, gdy wcześniejsze leczenie okazało się nieskuteczne, nie uwzględniono wszystkich kanałów zębowych lub doszło do ich niewłaściwego opracowania. Nawrót objawów może wystąpić zarówno po kilku tygodniach, jak i po długim czasie od pierwszego zabiegu.
Do najczęstszych przyczyn niepowodzenia pierwotnego leczenia należą:
Pacjenci najczęściej zgłaszają nawracające dolegliwości bólowe, zwłaszcza ból zęba przy nagryzaniu, co może być wynikiem zakażenia w obrębie korzenia zęba.
Częstym symptomem jest także zmiana koloru zęba, pojawienie się przetoki – czyli niewielkiego guzka z treścią ropną na dziąśle – oraz nadwrażliwość na temperaturę. Niepokojącym sygnałem może być również obrzęk okolicznych tkanek, nieprzyjemny zapach z ust lub ogólne objawy zapalne, takie jak podwyższona temperatura ciała.
Każdy z tych objawów powinien skłonić do pilnej konsultacji ze stomatologiem i wykonania zdjęcia rentgenowskiego.
Lekarz stomatolog wykonuje zdjęcie RTG lub badanie CBCT, aby ocenić stan tkanek otaczających korzeń zęba, sprawdzić długość kanałów korzeniowych i jakość poprzedniego wypełnienia. Diagnostyka 3D (CBCT) jest szczególnie cenna przy skomplikowanej anatomii zęba.
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym. Leczenie wykonywane jest w koferdamie, co izoluje ząb i utrzymuje sterylność. Koferdam to elastyczna gumowa osłona, która chroni pole operacyjne przed bakteriami znajdującymi się w ślinie.
Następnie otwierana jest komora zęba, co pozwala na usunięcie materiału wypełniającego zastosowanego podczas poprzedniego leczenia. To wymagający etap, gdyż stwardniały materiał (najczęściej gutaperka z uszczelniaczem) musi zostać usunięty bez uszkodzenia ścian kanałów.
Ten etap obejmuje dokładne oczyszczenie wnętrza kanałów korzeniowych oraz usunięcie resztek starego wypełnienia, bakterii i tkanek martwiczych. Oczyszczenie odbywa się z zastosowaniem specjalistycznych narzędzi endodontycznych i płynów dezynfekujących.
Po dokładnym oczyszczeniu kanały są suszone i szczelnie wypełniane specjalnym materiałem, najczęściej gutaperką. Zapobiega to ponownemu zakażeniu i zabezpiecza wnętrze zęba przed przenikaniem drobnoustrojów.
Ostatnim etapem jest odbudowa zęba – może to być wypełnienie kompozytowe wzmocnione włóknem szklanym, pełna korona protetyczna, overlay lub onlay, w zależności od stopnia uszkodzenia zęba i jego lokalizacji.
Mikroskop stomatologiczny to dziś standard w wysokiej jakości endodoncji, a w przypadku reendo jego rola jest wręcz kluczowa.
Mikroskop stomatologiczny umożliwia powiększenie pola zabiegowego nawet 25-krotnie, co pozwala lekarzowi dotrzeć do miejsc niewidocznych gołym okiem.
Zastosowanie mikroskopu daje również możliwość odnalezienia dodatkowych kanałów, które mogły zostać pominięte podczas pierwotnego leczenia kanałowego. Ułatwia także usunięcie złamanych narzędzi i dokładne ponowne oczyszczenie kanałów w zębie.
Praca pod mikroskopem jest technicznie wymagająca i wymaga doświadczonego specjalisty – endodonty, jednak znacząco podnosi rokowania nawet w najtrudniejszych przypadkach.
W większości przypadków powtórne leczenie kanałowe można przeprowadzić w trakcie jednej wizyty, trwającej od 1,5 do 2,5 godziny. Jeśli jednak ząb ma skomplikowaną anatomię, dodatkowe kanały lub występuje zaawansowany stan zapalny, konieczne może być rozłożenie leczenia na dwie wizyty.
Dolegliwości bólowe po reendo nie należą do rzadkości i mogą utrzymywać się przez kilka dni. Najczęściej ból zęba pojawia się przy nagryzaniu lub przy kontakcie z gorącymi napojami. Jest to reakcja organizmu na ingerencję w tkanki otaczające korzeń zęba.
Zazwyczaj wystarczają ogólnodostępne leki przeciwbólowe (ibuprofen, paracetamol). Jeśli jednak dolegliwości utrzymują się dłużej niż tydzień lub nasilają się mimo stosowania leków przeciwbólowych, warto skonsultować się ze stomatologiem.
Gdy reendo nie jest możliwe lub nie rokuje sukcesem, lekarz może zaproponować:
Decyzja zawsze powinna być poprzedzona rzetelną diagnostyką i rozmową z lekarzem o rokowaniach oraz kosztach poszczególnych opcji.
Reendo to skuteczna metoda ratowania zębów po niepowodzeniu pierwotnego leczenia kanałowego. Przeprowadzone przez doświadczonego endodontę, z zastosowaniem mikroskopu i nowoczesnej diagnostyki obrazowej, daje realną szansę na wieloletnie zachowanie własnego zęba. Kluczem do sukcesu jest wczesna reakcja na niepokojące objawy i niepomijanie kontrolnych wizyt stomatologicznych.
